Julian Tuwim "Wywiad" (1931)
-------------------------------------------
Już na wizytówce, ktorą podała mi służąca, było "Bohdan Ryszard łupko,
literat". Następnie wszedł sam literat Bohdan Ryszard łupko, oświadczył,
że jest Bohdanem Ryszardem łupko, literatem, i usiadł.
Rozejrzał się po ścianach, po biurku, po półkach biblioteki, wreszcie
głosem drżącym i radośnie wzruszonym powiedział:
- Więc to tutaj jest ta świątynia dumania, w której mistrz tworzy?
Dodatnie wrażenie, jakie na mnie zrobił Bohdan Ryszard, prysło od razu.
"Mistrzujących" nienawidzę. Ale gdy spojrzałem w te błękitne, błyszczące
oczy, pełne podziwu i uwielbienia dla mojej osoby (w tych oczach była
cała dedykacja - długa, serdeczna, przesadna, głęboką czcią i oddaniem
zakończona), gdy popatrzyłem na bezradne ręce łupki, ręce, które byłyby
teraz najszczęśliwsze, gdyby trzymały bukiet róż (oczywiście dla mnie) -
poczułem ciepłą sympatię dla Bohdana Ryszarda i z wielką życzliwością
odrzekłem:
- Tu.
Oblicze łupki tak rozpromieniało, jak gdyby odpowiedŹ moja była
sensacją, rewelacją, czymś najmniej na świecie spodziewanym. Wilgotnym,
zachwyconym wzrokiem zaczął polerować meble. łupko stał się wiosennym
słońcem, od którego surowe półki, stół, krzesła (i ja sam) zalśniły
jakby oliwą pociągnięte.
Milczeliśmy tak przez kilka chwil, obydwaj szczęśliwi, z uśmiechem
zażenowania na ustach.
- Przyszedłem prosić mistrza o wywiad. Jestem redaktorem kwartalnika
literackiego słuchaczy Wyższych Kursów Jedwabniczych ("Wukaje", dodał z
satyrycznym uśmiechem). Pismo nasze nazywa się: "Hen, dążmy w świt" i...
Tytuł pisma tak mnie ze względów fonetycznych zafrapował, że przerwałem
łupce i poprosiłem, aby mi na kartce napisał. Dopiero wtedy uspokoiłem
się i zapytałem o program pisma, jego treść, cele itp. nic mnie nie
obchodzące sprawy.
Literat Bohdan Ryszard odchrząknął, przysunął nieco krzesło i z zapałem
zaczął opowiadać.
- Celem naszym, mistrzu, jest piękno i duch. Wierzymy w świetlaną
przyszłość, w zwycięstwo dobra i słońca. Naszymi ideałami są: prawda,
wiara. sztuka i moc. Precz ze słabością! Precz z marazmami! My dążymy ku
nowej jutrzence! Ludzkość musi się odrodzić, skąpana w krynicy ducha i
prawdy! Szara powszedniość musi zniknąć z oblicza ziemi - my zastąpimy
ją królestwem piękna i ducha!
Na szlachetną twarz różowego z natury łupki wystąpiły gorące pomidorowe
wypieki: lewą ręką gwałtownie manewrował pomiędzy sercem a sufitem.
Program kwartalnika bardzo mi się spodobał. Królestwo piękna i ducha
jest przecież i moim ukrytym marzeniem. Zapytałem więc łupki, jak
"Wukaje" zrealizują swe zamierzenia.
Okazało się, że w bardzo prosty sposób. Co kwartał będzie wychodzić
zeszyt pisma "Hen, dążmy w świt!", w którym zaszczepiać się będzie w
ludzkość wiarę w piękno, ducha oraz świetlaną przyszłość. Za pomocą
ideałów, prawdy, sztuki i mocy usunięte zostaną z życia słabość i
marazm, po czym wszyscy zaczną dążyć ku jutrzence - i narody
automatycznie odrodzą się w krynicy ducha i prawdy. Wtedy zniknie szara
powszedniość, a następnie uformuje się już królestwo piękna i ducha.
Nie będę ukrywał, że się do tej sprawy zapaliłem. Bo co tu dużo gadać?
Człowiek się długie lata męczy, trudzi, szuka nowych dróg, pochłania
setki książek, a coraz bardziej brnie w wątpliwości i rozterki.
Tymczasem taki Bohdan Ryszard z piorunującą szybkością opanował
całokształt zagadnień i zagadek, postawił sobie cudowny cel, znalazł
proste środki do osiągnięcia - i orlim lotem pędzi ku zwycięstwu.
- Więc czym mogę być panom pomocny? - zapytałem.
- Prosimy, mistrzu, o wywiad! Pragniemy, aby z łamów naszego kwartalnika
odezwały się mocne, męskie słowa...
- Proszę, niech pan zadaje pytania.
łupko wyciągnął z kieszeni blok i ołówek.
- Co mistrz sądzi o pięknie?
Odpowiedziałem bez namysłu:
- Wierzę w świetlaną przyszłość piękna.
- Cudownie! Cudownie! - szeptał łupko, zapisując rewelacyjną moją
odpowiedŹ.
- A o duchu co mistrz sądzi?
- Duch to potęga. Prawda ducha i wiary powinna przyświecać ludzkości, a
droga ku niej prowadzi przez złote wierzeje sztuki.
łupko tracił z zachwytu przytomność.
- Tak jest! tak jest! - mówił gorącym, fanatycznym szeptem, notując moje
słowa.
- A jakie, mistrzu, powinny być ideały ludzkości?
- Ideałami ludzkości powinna być moc i wiara w świetlana jutrzenkę
świtu! Narody muszą się odrodzić w krynicy ducha i prawdy, przy czym
hasłem ich musi stać się wiara, że marazm i słabość znikną z oblicza
ziemi, skąpane w brzasku królestwa i ducha.
łupko płakał. Z żarliwych, płonących oczu spływały łzy na pomidorowe
wypieki, a następnie kapały na blok upstrzony nerwowymi literami.
- Czy to nie cudowne i święte - zawołał - że mistrz tak samo to rozumie
i czuje, jak my! Przecież nie umawialiśmy się! A z ust mistrza
usłyszałem potwierdzenie naszych ideałów! Tak jest! My tez wierzymy w
świetlane zwycięstwo ducha! Naszymi ideałami także są: moc, sztuka i
prawda! Dążymy wraz z mistrzem ku nowej jutrzence!
- Razem, młodzi przyjaciele! - krzyknąłem - niech żyje duch!
- Niech żyje!!! - zawył łupko już w transie, już w ekstazie, już mój na
wieki.
- A teraz na wódę, na dziwki, na ochlaj, na ryms! - ryczałem jak
opętany, wznosząc entuzjastycznie rękę do góry.
- Tak! tak! - wołał łupko w idealistycznym zamroczeniu. - Razem! na
wódę! na dziwki! na ryms! na ochlaj! ku nowej jutrzence! ku nowym
świtom!
Wracaliśmy z Bodziem w świetlanym blasku nowej jutrzenki. Była siódma
rano. Bodzio wlókł się zryty i mętny.
Wreszcie wybełkotał:
- Te! Julek!... a może na dworcu dadzą?
Jak wiadomo, bufety kolejowe czynne są przez całą dobę bez przerwy, a od
niedawna zaprowadzono w nich wyszynk alkoholu.
|
SKECZE 
